Werken onder tijdsdruk
Binnen 15 minuten binnen de gemeentegrenzen van Amsterdam aanwezig zijn bij waterongevallen, brengt een grote tijdsdruk en verantwoordelijkheid tot goede geoefendheid van de duikers met zich mee. Daarnaast is de psychische belasting groot. Het zoeken naar bijvoorbeeld een slachtoffer in donker water is niet bepaald het voorbeeld van een alledaagse duik.

De duikafdeling
Brandweer Amsterdam is opgericht in 1874. Daarmee is het het oudste beroepsbrandweerkorps in Nederland. Op dit moment heeft Brandweer Amsterdam 12 kazernes door de gehele stad om binnen de gemeente zo snel mogelijk ter plaatste te zijn bij brand of overige calamiteiten. In één van deze kazernes, kazerne ‘Willem’, bevindt zich de Duikafdeling van Brandweer Amsterdam. De duikafdeling is opgericht in 1973. Door een sterke toename van het aantal waterongevallen is de afdeling de afgelopen decennia uitgegroeid naar een afdeling met 30 duikers waarvan 12 duikploegleiders. 24-uur per dag, 7 dagen per week, 365 dagen per jaar staat een duikteam van 4 personen paraat. Dit duikteam wordt voornamelijk ingezet bij het redden van te water geraakte personen, het redden van personen uit te water geraakte voertuigen en het opsporen en bergen van verdrinkingsslachtoffers. Door deze toename van ongevallen en de complexiteit hiervan zijn opleiding en geoefendheid essentieel voor de leden van het team. De duikers worden op duik- en duikmedisch gebied opgeleid bij de duik- en demonteerschool van de Koninklijke Marine tot beroepsduiker categorie A en brandweerduiker. ‘Een pittige maar goede opleiding’ aldus duiker Guido Suurendonk die opleiding recentelijk volgde. De geoefendheid wordt op peil gehouden door het dagelijkse oefenen conform een oefenschema dat iedere duiker halfjaarlijks moet doorlopen. Alle oefeningen worden geregistreerd in een Brandweer Amsterdam brede databank. Zodoende kan men op ieder gewenst moment zien wat de geoefendheid van een duiker is.

Rob van den Bosch
Wie duikafdeling Amsterdam zegt, zegt eigenlijk Rob van den Bosch. Rob is sinds kort na de oprichting in 1973 werkzaam binnen de afdeling. In de ontwikkeling van het brandweerduiken binnen Amsterdam en daarbuiten heeft hij een belangrijk aandeel gehad. Landelijk is hij als examinator bij diverse brandweerduikexamens en het organiseren van brandweerduikwedstrijden betrokken. Door zijn jarenlange ervaring is hij een steun en toeverlaat voor de jongere duikers. Vragen over bijzondere inzetten komen bij hem terecht. Het bergen van slachtoffers, zoeken van sleutels, brommers, auto’s, telefoons en dieren; je kunt het zo gek niet bedenken of Rob heeft het meegemaakt.

Materiaal
Om snel ter plaatse te kunnen zijn heeft de afdeling de beschikking over een Mercedes-Benz Vario , de waterongevallenwagen. In de wagen is onder andere alle duikapparatuur, reddingsmiddelen zoals een hypothermiebrancard, zuurstofkoffer, reddingsnet, ijsslee en een rubberboot aanwezig. Voor grotere ongevallen of inzetten zoals een evenement als Sail Amsterdam wordt het vaartuig van het duikteam ingezet. Omdat tijdens stressvolle situaties een goede communicatie tussen de duiker en duikploegleider essentieel is wordt er gebruik gemaakt van een seinlijn met communicatie. In de seinlijn waaraan de duiker vast zit tijdens de duik zit een communicatiekabel. De duiker kan door middel van een microfoon en koptelefoon in het overdrukmasker praten met de duikploegleider. Dit vereenvoudigt het zoeken naar voorwerpen of slachtoffers onder water en vergroot de veiligheid van de duiker.

Kort en heftig
De gemaakte duiken zijn meestal kort en vinden plaats in relatief ondiep water. De duikers mogen tot maximaal 15 meter duiken. Bij een auto te water met inzittenden telt iedere minuut. De responstijd is daarom gesteld op 15 minuten. Iedere duiker heeft een mes en lifehammer bij zich. De autoruit wordt ingeslagen en met het mes wordt de autogordel losgesneden. Dan moet een drenkeling nog veilig naar de oppervlakte worden gebracht en op de wal mogelijk worden gereanimeerd.

Dankbaar werk
Per jaar wordt het duikteam van Brandweer Amsterdam gemiddeld 150 maal ingezet. In 2004 zelf 170 maal. Het grootste aantal meldingen bestaat uit een persoon of auto te water. In juni heeft de duikafdeling twee benen geborgen voor de politie Amsterdam.
‘Daar staat natuurlijk niemand om te springen maar het moet wel gebeuren’ aldus duikploegleider Michael Kunst. Michael reeds jaren werkzaam is binnen de duikafdeling verteld dat er ook leukere ‘klussen’ zijn. Afgelopen zomer verloor een toerist zijn net bij de bank opgehaalde pakket met dollarbiljetten doordat deze in het water vielen. Een duiker heeft de te water geraakte biljetten weer opgedoken…